ಸೋಮೇಶ್ವರ ಶತಕ

ಸೋಮೇಶ್ವರ ಶತಕ ಕೆಲವಂ ಬಲ್ಲವರಿಂದ ಕಲ್ತು ಕೆಲವಂ ಶಾಸ್ತ್ರಂಗಳಂ ಕೇಳುತುಂ ಕೆಲವಂ ಮಾಳ್ಪವರಿಂದ ಕಂಡು ಕೆಲವಂ ಸುಜ್ಞಾನದಿಂ ನೋಡುತುಂ ಕೆಲವಂ ಸಜ್ಜನ ಸಂಗದಿಂದಲರಿ...

ಭಾನುವಾರ, ನವೆಂಬರ್ 18, 2018

ದೇವಚಂದ್ರ ವಿರಚಿತ ರಾಜವಳಿ ಕಥೆ

ದೇವಚಂದ್ರ ವಿರಚಿತ ರಾಜವಳಿ ಕಥೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೃತಿಯ ಕರ್ತೃ ದೇವಚಂದ್ರ. ಈ ಕೃತಿಗೆ ರಾಜಾವಲಿ ಕಥಾಸಾರ, ಮತ್ತು ರಾಜಾವಲಿಕಥೆ ಎಂದೂ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಕವಿಯ ಕಾಲ ೧೭೭೦-೧೮೪೧, ಆ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಮುಖ್ಯ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತುಂಬ ವಿವರವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಚರಿತ್ರೆ, ಪುರಾಣ ಹಾಗೂ ದಂತಕಥೆಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಿದೆ. ಮೌಖಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದಿದೆ.ಜೈನಪರ ಧೋರಣೆಯ ರಾಜಕೀಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಕರ್ತೃ “ ಹೊಸಗನ್ನಡ ವಾಕ್ಯಗಳಿಂ ವಿರಚಿಸುವೆಂ “ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಇವನ ಕೃತಿಗೆ ಹೊಸಗನ್ನಡ ಅನುವಾದವೇ ಆವಶ್ಯಕವಿದೆಯೆಂದಮೇಲೆ, ಇದು ಹೇಗೆ ಹೊಸಗನ್ನಡ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹೊಸಗನ್ನಡ ಪೂರ್ವ ಅಥವೃ ಸಮೀಪಪೂರ್ವದ್ದೆಂದು ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಕೃತಿಯನ್ನು “ ವೈಷಮ್ಯಮನುಳಿದು” ಕೇಳಬೇಕೆಂದು ಕವಿ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ತಾನು ಜೈನ ಧರ್ಮೀಯನಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅನ್ಯ ಧರ್ಮೀಯರೂ ಇದನ್ನು ಯಾವುದೇ ವೈಷಮ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಕೇಳಬೇಕೆಂದು ಕವಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಇರಬಹುದೈ.

ಕವಿ ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಲೆಯೂರಿನವರೆಂದು ಕೃತಿಯ ಸಮಾಪ್ತಿ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ. ಕವಿ ತನ್ನ ಸ್ವವಿವರವನ್ನು ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಅಧಿಕಾರದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಕವಿಯ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ದೇವಯ್ಯ ತಾಯಿ ಕುಸುಮಾಜಮ್ಮ. ಈ ದಂಪತಿಗಳ ನಾಲ್ಕು ಜನ ಮಕ್ಕಳು. ಇವರಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಮಗ ಐದನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಉಳಿದ ಮೂವರುಗಳೆಂದರೆ ಚಂದಪಾರ್ಯ, ಪದ್ಮರಾಜ ಮತ್ತು ದೇವಚಂದ್ರ. ದೇವಚಂದ್ರ ನಾಲ್ಕನೆಯ
ಪುತ್ರನಾಗಿದ್ದು ಗಮಕಿಯೂ, ವಾಗ್ಮಿಯೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಇವನ ವಂಶಾವಳಿಯ ಪ್ರಕಾರ ದೇವಚಂದ್ರ ಪಂಡಿತ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ಇವನ ಕೃತಿಗಳು ಪೂಜ್ಯಪಾದ ಚರಿತೆ, ರಾಮಕಥಾವತಾರ, ಭಕ್ತಿಸಾರ ಶತಕತ್ರಯ, ಮತ್ತು ರಾಜಾವಳಿಕಥಾ. ಇವನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅವನ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಅಷ್ಟೇನೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಯುವುದು. ರಾಜಾವಳಿಕಥೆಯನ್ನು ಮಕಂಜಿಗೆ ತೋರಿಸಿ ಅವನಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಅನುಕೂಲತಪ್ಪಿದಾಗ, ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಸಹಾಯಪಡೆಯ ಬಯಸಿ ವಿಫಲನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಕಡೆಗೆ  “ಮಹಾಮಾತುಶ್ರೀ “ ಯವರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ದೊರೆತದ್ದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.

ದೇವಚಂದ್ರ ರಾಜಾವಳಿಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಜೈನವಾತಾವರಣವನ್ನು ತಂದಿದ್ದಾನೆ. ಎಲ್ಲ ಜೈನಕಥೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವಂತೆ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಲೋಕಸ್ವರೂಪ ವರ್ಣನದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದನ್ನು “ಆದಿ ಬ್ರಹ್ಮಸೃಷ್ಟಿ ನಿರೂಪಣಂ “ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಆದಿನಾಥ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಕ್ಕಳಾದ ಭರತ, ಬಾಹುಬಲಿಯರ ಕಥಾವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ತನ್ನ ಕೃತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಧಿತ ವಿದ್ಯೆ, ಜಾತಿವಿದ್ಯೆ, ಕುಲವಿದ್ಯೆ ಎಂಬ ತ್ರಿವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನೂ, ಜೈನಧರ್ಮದ ಕಾಲಸ್ವರೂಪವನ್ನೂ, ಅಸಿ, ಮಸಿ, ಕೃಷಿ, ವಾಣಿಜ್ಯ, ಪಶುಪಾಲ್ಯ, ಶಿಲ್ಪ ಎಂಬ ಷಟ್ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳನ್ನೂ, ಕುರುವಂಶ, ಹರಿವಂಶ ವಿಚಾರವನ್ನೂ, ಕೇವಲಜ್ಞಾನ, ಸಮವಸರಣ ಮುಂತಾದ ಜೈನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನೂ, ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನ, ಜ್ಞಾನ, ಚಾರಿತ್ರ ಎಂಬ ರತ್ನ ತ್ರಯಗಳನ್ನೂ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಪ್ರಥಮಾಧಿಕಾರಂ.
ಆದಿಬ್ರಹ್ಮ ಸೃಷ್ಟಿ ನಿರೂಪಣಂ.

ಶ್ರೀಮತ್ ಸಮಸ್ತ ಭುವನಶಿ
ರೋಮಣಿ ಸದ್ವಿನಯ ವಿನಮಿತಾಖಿಲಜನಚಿಂ
ತಾಮಣಿಯೆನಿಪ್ಪ ಪರಮ
ಸ್ವಾಮಿಯನಭಿವಂದಿಸಿ ಪಡೆವೆ ಶಾಶ್ವತ ಸುಖಮಂ

ಇಂತು ಇಷ್ಟದೇವತಾನಮಸ್ಕಾರಮಂ ಮಾಡಿ ಭಗವದರ್ಹತ್ ಸರೂವಜ್ಞ ಶಾಸನ ಸಮುದಿತ ಪ್ರಥಮಾನುಯೋಗ ಕಥಾಸಾರಾಮೃತ ಪಾರಾವಾರದ ಕಥಾವತಾರದೊಳೊಂದು ಬಿಂದುಮಂ ತೋರೂವಂತೆ ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿ ಗುರುತು ಮಾತ್ರಮಂ ತೋರುವೆನಿದಂ ಮಕರಂದಗಂಧಮಂ ಮಾರುತಂ ಪ್ರಸರಿಪಂತೆ ಸತ್ಪುರುಷರೀ ಕಥೆಯಂ ಶಬ್ದದೋಷಮಂ ತಿದ್ದಿ ಬುಧರ್ಗರಿವಂತು ಪೇಳ್ವುದೆಂದವರಂ ನುತಿಸಿ ಹೊಸಗನ್ನಡ ವಾಕ್ಯಂಗಳಿಂ ವಿರಚಿಸುವೆಂ.

ಮತ್ತಂ ಕ್ಷತ್ರಿಯರೊಳು ಸೂರ್ಯವಂಶಂ, ಚಂದ್ರವಂಶಂ, ನಾಥವಂಶಂ, ಮತ್ತು ಉಗ್ರವಂಶಂ ಎಂದು ನಾಲ್ಕು ತೆರನಾಗಲಲ್ಲಿ ಇನವಂಶದೊಳಾದಿಪುರುಷನಿಕ್ಷುಕಾಂಡಂಗಳಂ ಪೇಳಿ ಗುಡ ಶರ್ಕರಾದಿಗಳಂ ಮಾಳ್ಪುಪಾಯಮಂ ತೋರಿದುದರಿಂದಿಕ್ಷ್ವಾ-
ಕುಕುಲಮೆಂದಾಯ್ತು. ಚಂದ್ರವಂಶದ ಸೋಮಪ್ರಭುಮಹಾರಾಜಂಗಂ ಕುರುರಾಜಾಭಿಧಾನಮಿಟ್ಟು ಕುರುಕುಲಾಗ್ರಗಣ್ಯನಂ ಮಾಡಿದುದರಿಂ ಕುರುವಂಶಮಾಯ್ತು. ಸೂರ್ಯವಂಶದ ಹರಿಕಾಂತಂಗೆ ಹರಿನಾಮಮನಿಟ್ಟುದರಿಂ ಹರಿವಂಶಮಾಯ್ತು. ಅಕಂಪಂಗಂ ಶ್ರೀನಾಥ ನಾಮವನಿಟ್ಟುದರಿಂ ನಾಥವಂಶಮಾಯ್ತು. ಕಾಶ್ಯಪಂಗೆ ಉಗ್ರಾಭಿಧಾನಮಿಟ್ಟುದರಿಂದುಗ್ರವಂಶ-
ಮಾಯ್ತು. ಇಂತು ನಾಲ್ಕರೊಳೈದು ಭೇದಮಾಗಿವರ್ತಿಸುತ್ತಿಪ್ಪುದುಂ ಭರತರಾಜಂಗೆ ಚಕ್ರರತ್ನಂ ಪುಟ್ಟೆ ಚತುರ್ದಶರತ್ನ ನವನಿಧಿಗಧೀಶನಾಗಿ ದಿಗ್ವಿಜಯಂಗೈದು ಷಟ್ಖಂಡಮಂ ಬಾಳಿಸಿ ಬಪ್ಪಲ್ಲಿ, ಆತನನುಜನಪ್ಪ ಬಾಹುಬಲಿರಾಜಂ ಪೌದನಪುರದೊಳಿರ್ದು ಹುಂಡಾವಸರ್ಪಿಣಿಕಾಲದೋಷದಿಂದಿಂದಿರೊಡ್ಡಿ ನಿಂದು ದೃಷ್ಟಿಯುದ್ಧ, ಜಲಯುದ್ಧ, ಮಲ್ಲಯುದ್ಧಂಗಳಿಂದಣ್ಣನಂ ಗೆಲ್ದು ನಿರ್ವೇಗಂ ಪುಟ್ಟಿ ದೀಕ್ಷೆಗೊಂಡು ಮಾನಕಷಾಯದಿಂ ಭರತನ ಭೂಮಿಯೊಳ್ ತಪಂಗೆಯ್ವೆನಲ್ಲೆಂದು ತಿರುಗುತ್ತೆ ಪೋಗುತ್ತಿರೆ ಗೊಮಟನೆಂಬ ಪೆಸರಾಗಿ ಪೋಗುತ್ತಿರಲೊರ್ವ ದೇವಂ ಸರ್ಪಾಕೃತಿಯಿಂ ಪುತ್ತದಿಂ ಪೊರಮಟ್ಟೆನ್ನ ವಲ್ಮೀಕದ ಮೇಲೆ ನಿಂದು ತಪಂಗೆಯ್ವುದೀ ಭೂಮಿಯೆನ್ನದು ಭರತನದಲ್ಲವೆಂದು ಪೇಳ್ದೊಡಾ ಪುತ್ತಿನಮೇಲೆ ಕಾಯೋತ್ಸರ್ಗದಿಂ ನಿಂತು ತಪಂಗೆಯ್ಯುತ್ತಿರ್ದಂ.

ಇತ್ತ ಭರತಚಕ್ರಿಯುಮಯೋದ್ಯೆಯಂ ಪೊಕ್ಕು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಾಭಿಷೇಕಮನಾಂತು ಸಮಸ್ತಕ್ಕುಂ ಭರತಗಟ್ಟಲೆಯಂ ಮಾಡಿ ಕೈಲಾಶಮನೆಯ್ದಿ ಬಂದು ಬಾಹುಬಲಿಮುನಿಯಲ್ಲಿರೆ ಬಂದೆರಗಿ ಬೋಧಿಸೆ ಮನಃಕಷಾಯಂ ಪೋಗೆ ಕೇವಲಜ್ಣಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿಲೋಕಾಲೋಕಪ್ರಕೃಶನಾಗಿ ತ್ರಿಭುವನಸೇವ್ಯಂ ಕೈಲಾಸೋಪರಿಯೊಳೊಪ್ಪುತಿಪ್ಪ ಸಮವಸರಣ-
ಮನೆಯ್ದೆ ಭರತಚಕ್ರೇಶ್ವರಂ ಸಾಕೇತಮಂ ಪೊಕ್ಕು ಸುಖಮಿರ್ದಂ.

ದ್ವಿತೀಯಾಧಿಕಾರಂ
ಷಣ್ಮತೋತ್ಪತ್ತಿ ವರ್ಣನಂ

ಶ್ರೀಸುಜನಸ್ತುತರಖಿಳ ಕ
ಳಾಸದನರ್ ಮೋಹತಿಮಿರಮಂ ಕಳೆದು ಕರಂ
ಭಾಸುರ ವಿಚಾರದಕ್ಷರ್
ವೈಷಮ್ಯಮನಳಿದು ಕೇಳ್ವುದೀ ಸತ್ಕೃತಿಯಂ

ಮುಂದಣ ಕಥೆಯೆಂತೆಂದೊಡೆ ಆ ಆದಿಬ್ರಹ್ಮನ ಸಂತಾನಮೈವತ್ತು ಲಕ್ಷಕೋಟಿ ಸಾಗರೋಪಮ ಕಾಲಂ ಸಲ್ವಿನಮಯೋಧ್ಯಾ ಪುರದೊಳ್ ಜಿತಶತ್ರುಮಹಾರಾಜನೆಂಬರಸಂ ರಾಜ್ಯಮಂ ಪ್ರತಿಪಾಲಿಸುತ್ತಿರಲಾ ಕಾಲದೊಳೆರಡನೆ ತೀರ್ಥಾವತಾರಮಾಗಲಲ್ಲಿ ವಿಜಯಸಾಗರನೆಂಬರಸಂಗಂ ಸಗರನೆಂಬೆರಡನೆಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾದನಾತಂಗೆ ಭಗೀರಥಂ ಮೊದಲಾದರವತ್ತು ಸಾಸಿರ್ವರ್ ತಂದೆಯೊಳ್ ಬೆಸನಂ ಬೇಡಿಕೊಂಡು ಪೋಗಿ ಪಿಂದೆ ಭರತೇಶ್ವರಂ ಕೈಲಾಸಪರ್ವತದೊಳ್ ರತ್ನಮಯವಾಗಿರ್ದೆಪ್ಪತ್ತುರಡು ಚೈತ್ಯಾಲಯಮಂ ಅರ್ಕಕೀರ್ತಿಯು ಕೈಲಾಸಪರ್ವತವನ್ನು ಅಷ್ಟಾಪದಮಾಗಿಯುಂ ಮಾಡಿರಲದಕ್ಕೆ ಮನುಷ್ಯರ್ ಪೋಗದಂತೆ ಗಂಗಾನದಿಯಂ ತಂದು ಜಲಖಾತಿಕೆಯಂ ಮಾಡಲೆಂದು ಪೋಗಿ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂ ಭಗೀರಥಂ ಗಂಗೆಯಂತಂದು ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಖಾತಿಕೆಯಂ ಮಾಡಿ ಬಂದು ಕಡೆಯೊಳ್ ತಪಮಂ ಕೈಕೊಂಡು ತನ್ನದೀತೀರದೊಳ್ ದೇವತೆಗಳಿಂದಭಿಷಿಕ್ತನಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿಕೊಂಡಲ್ಲಿಂ ಬಂದು ಕಾಶೀನದಿತೀರದೊ-
ಳಿರೆಯಲೂಲಿಯು ದೇವರ್ಕಳ್ ಪೂಜಿಸಲಾ ನದಿಗೆ ಗಂಗೆಯೆಂಬ ಪೆಸರಿಟ್ಟುದರಿಂ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥಮಾಯ್ತು ಭಗೀರಥಂ ಗಂಗೆಯಂ ತಂದನೆಂದು ಭಾಗೀರಥಿಯೆಂಬ ಪೆಸರಾಯ್ತು. ಆ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶದರಸುಗಳ್ ವಿನೀತಾಪುರ ಶ್ರಾವಸ್ತಿ, ಕೌಶಾಂಬಿ, ವಾರಣಾಸಿ, ಚಂದ್ರಪುರ ಮೊದಲಾದ ಪಟ್ಟಣದೊಳಿರ್ದರ್.

ಹರಿವಂಶದರಸುಗಳ್ ಪೌದನಾಪುರ, ಕಾಕಂದಿ, ಭದ್ರಿಳಾ, ಚಂಪಾನಗರಿಮೊದಲಾದವರೊಳಿರ್ದರ್. ಕುರುವಂಶದವರ್ ಹಸ್ತಿನಾಪುರಾದಿಗಳೊಳಿರ್ದರ್. ಉಗ್ರವಂಶದವರ್ ಕಾಶೀಪಟ್ಟಣಗಳೊಳಿರ್ದರ್, ನಾಥವಂಶದವರ್ ಕುಂಡಿನಾಪುರ ಮೊದಲಾದವರೊಳಿರ್ದು ರಾಜ್ಯಮಂ ಪ್ರತಿಪಾಲಿಸುತಿರ್ದರ್. ಅಯೋಧ್ಯಾ ನಗರದೊಳ್ ಸುಪ್ರತಿಷ್ಠ, ಸುಬಾಹು, ಯಶೋಬಾಹು, ಅಜಿತಂಜಯಂ ಮೊದಲಾಗೆ ಅನೇಕ ರಾಜರೈಗಳ್ ಆಳುತ್ತಿರೆಯಾಗಳ್ ಭೀಮನೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸಂ ವಿಜಯಾರ್ಧದಿಂ ತೋಯದ ವಾಹನನೆಂಬರಸನಂ ತನ್ನ ಲಂಕಾದ್ವೀಪಕ್ಕೊಯ್ದಿರಿಸಿದಂ. ಆತನ ವಂಶಪರಂಪರೆಯಿಂದವರ ರಾಕ್ಷಸಂ ಮೊದಲಾಗೆ ಪೌಲಸ್ತ್ಯನೆಂಬನಾದಂ. ಮತ್ತಂ ಭದ್ರಿಳಾಪುರದ ಮೇಘರಥ, ಅತ್ರಿಯಂಗೀರಾದಿ ಋಷಿಗಳೈನೂರ್ವರ್
ಕಪಿಲಸಿದ್ಧಂತಾನುಭವಿಗಳಾಗಿರ್ದರಾ ಕಾಲದೊಳ್ ಕಾಲಾದಿವಾದಂಗಳ್ ಪ್ರಕಟಮಾದುವವಾವುವೆಂದಡೆ ನೂರೆಂಬತ್ತು(೧೮೦) ಕ್ರಿಯಾವಾದಮುಂ, ಎಂಬತ್ತನಾಲ್ಕು (೮೪) ಆದಿಕ್ರಿಯಾವಾದಮುಂ, ಅಜ್ಞಾನವಾದಮರವತ್ತೇಳು(೬೭), ವೈಣಯಿಕವಾದ ಮೂವತ್ತೆರಡು(೩೨) ಕೂಡಿ ಮುನ್ನೂರರವತ್ತುಮೂರು(೩೬೩) ವಾದಂಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಪರ ನಿತ್ಯಾನಿತ್ಯಂಗಳಿಂ , ಕಾಲ, ಈಶ್ವರ, ಆತ್ಮ, ನಿಯತಿ, ಸ್ವಭಾವವೆಂದೈದು ಭೇದಮಲ್ಲಿ ಲೋಕದೊಳುಳ್ಳ ಸಕಲ ಪದಾರ್ಥಂಗಳ್ ಚರಾಚರಜೀವಂಗಳುತ್ಪತ್ತಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯ, ಲಾಭಾಲಾಭಂ ಮೊದಲಾದೆಲ್ಲಕ್ಕಂ ಪ್ರಧಾನಂ.

ಮತ್ತಮಯೋಧ್ಯಾಪುರದ ರಾಮಸ್ವಾಮಿಯ ತ್ರಿಜಗದ್ಭೂಷಣನೆಂಬ ಪಟ್ಟದ ಗಜೇಂದ್ರಂ ಮದದಿಂ ಬಪ್ಪವಸರದೊಳ್ ಭರತಂ ಬರೆ ಕಂಡು ಜಾತಿಸ್ಮರನಾಗಿ ಪೂರ್ವಭವಮಂ ತಿಳಿದಾ ಭರತನೊಡನಿರ್ದು ಪುಲ್ಲು ಕವಳಮಂ ಕೊಳ್ಳದಿರಲದರ ವೃತ್ತಾಂತಮಂ ತ್ರಿಜ್ಞಾನದರಸಂಗೆ ತಿಳಿಪೆಯದಕ್ಕೆ ವ್ರತನಿಯಮಂ ಕುಡೆ ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರ್ಕೈಕೊಂಡು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದೊಳ್ ಮನೆ ಮನೆ ಬಾಗಿಲೊಳ್ ಬಂದು ಪ್ರಾಸುಕಮಾಗಿ ಶುದ್ಧಾಹಾರಮಂ ಕೊಟ್ಟೆಡೆಯೊಳ್ ಕೊಂಡೊಡದಕ್ಕೆ ನೆನೆದಕ್ಕಿ, ಕಡಲೆ, ಚಿಗಳಿ, ತಂಬಿಟ್ಟು, ಹಣ್ಣುಕಾಯಂ ಕೊಡುತಿರ್ದೊಡದು ಕಾಲಮಂ ಕಂಡು ದೇವನಾಗೆಯದರ ಪ್ರತಿರೂಪಂ ಶಿಲೆ ಮೊದಲಾದವ-
ರೊಳ್ ಮಾಡಿ ಪೂಜಿಸಲಾದೇವಂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಜನರ ಮನೋಭೀಷ್ಟಮಂ ಸಲಿಸುತ್ತಿರೆ ದೇವಸಮೂಕ್ಕಧೀಶನಾದುದರಿಂ
ಗಣೇಶನೆಂದು ಭಾದ್ರಪದ ಶುದ್ಧ ಚತುರ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆಯಂ ಮಾಡಿದರ್.

ಮತ್ತಂ ವಜ್ರಬಾಹುವೆಂಬರಸಂ ವನವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಪೋದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಮ್ಯ ಪ್ರದೇಶದೊಳ್ ವಂತೀಯವೃಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮಲ್ಲಿಕಾಲತಾರೋಹಣಮಾಗಿರಲಲ್ಲಿಗೆಯ್ದಿ ನೋಡಲತಿಶಯಮಾಗಿರಲಲ್ಲಿ ದೇವತಾ ಮಹತ್ವಮಂ ಕಂಡೆಲ್ಲಮಂ ಕಂಡೆಲ್ಲರುಂ ಪೂಜಿಸಲವರವರ್ಗೆ ವರಮಂ ಕೊಟ್ಟುದರಿಂ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನನೆಂದಲ್ಲಿಂ ಬಳಿಕ ಸರ್ವರ್ ಪೂಜಿಸಿದರ್. ಆ ಕಾಲದೊಳ್ ಭಾರದ್ವಾಜ ಕಾಶ್ಯಪಾದಋಷಿಗಳ್ ಸಕಲ ಶಾಸ್ತ್ರಾದಿಗಳಂ ಕಲ್ತು ದೇವತಾ ಭೇದಂಗಳಂ ವಿಂಗಡಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶ್ವರರ ಕಥಾಪ್ರಪಂಚಮಂ ಇತಿಹಾಸಂಗಳನನೇಕ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ರಚಿಸಿ ಅರಸನ ಸಭೆಯೊಳ್ ಪೇಳಿಪೂಜ್ಯರಾದರ್. ಅದರೊಳ್ ಬ್ರಹ್ಮಂ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾತಂ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದರ್. ಕೆಲರ್ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವೇ ಕರ್ತೃವೆಂದರ್. ಕೆಲಂಬರ್ ಈಶ್ವರಂ ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದರ್. ಇಂತು ಸಂವಾದಮಾಗಲೆಲ್ಲರುಂ ಸಮ್ಮತಿಸಿ ಮೂವರಂ ಸಮವೆಂದರ್.

ತೃತೀಯಾಧಿಕಾರಂ.
ನಾರಾಯಣ ವಿಭೂತಿ.

ಮತ್ತಂ ಮಿಥಿಳಾಪುರದ ಹರಿವಂಶ ಜನಕಂ ಮೊದಲಾದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ್ ಯಜ್ಞಾಕಾಂಕ್ಷೆಯಂ ಮಾಡಿಸುತ್ತಂ ಬಂದರ್ ಬಳಿಕಮಯೋಧ್ಯೆಯೊಳ್ ದಶರಥಮಹಾರಾಜನಾತಂಗೆ ರಾಮನುಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣನುಂ ಭರತನುಂ ಶತ್ರುಘ್ನನುಮೆಂಬ ನಾಲ್ವರ್ ಮಕ್ಕಳ್ ಅವರೊಳ್ ರಾಮಂಗೆ ಸೀತಾದೇವಿ ಪೆಂಡತಿಯಾಗಲ್ ರಾವಣಂ ಭವಬದ್ಧಸಂಬಂಧದಿಂ ಲಂಕಾಪತಿ ಕೊಂಡೊಯ್ದಡೆ ರಾಮಂ ಸುಗ್ರೀವ,ಹನುಮಂತ, ನಳ, ನೀಳ, ಜಾಂಬವಾದಿಗಳಾದಿಯಾಗೆ ಪೋಗಿ ರಾವಣನಂ ಕೊಂದು ಸೀತಿಯಂ ತಂದು ಪ್ರಜೆಗಳ ಮಾತಿಗವಳಂ ಬಿಡೆ ಲವಾಂಕುಶರೆಂಬ ಮಕ್ಕಳ್ ಪುಟ್ಟಿ ಅತಿಶೌರ್ಯಯುತರಾಗಿ ಬಂದು ತಂದೆಗಳೊಳ್ ಜಗಳಂ ಮಾಡೆ ತಿಳಿದು ಮಕ್ಕಳು ಸಮೇತ ರಾಜ್ಯಮಂ ಪ್ರತಿಪಾಲೆಸಿ ಕಡೆಯೊಳ್ ತಪದಿಂ ಮೋಕ್ಷಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯಾಗಲ್ ಇತ್ತ ತತ್ಪುತ್ರಂ ವಿಜಯರಾಮಂ ರಾಜ್ಯಂಗೆಯ್ದು ತಪಮಂ ಕೈಕೊಂಡನಿಂತುಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶ, ಕುರುವಂಶ, ನಾಥವಂಶ, ಉಗ್ರವಂಶಮೆಂಬಿವರೊಳೆ ಚತುರ್ವಿಂಶತಿ ತೀರ್ಥಕರರುಂ ದ್ವಾದಶ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳುಂ, ನವಬಲದೇವರುಂ, ವಾಸುದೇವರುಂ, ಏಕಾದಶರುದ್ರರುಂ ಮುಂತಾಗಿಯನೇಕ ಪುಣ್ಯಪುರುಷರ್ ಪುಟ್ಟಿ ಸ್ವರ್ಗಮುಕ್ತಿಯಂ ಪಡೆದರ್. ಹರಿವಂಶದೊಳ್ ಯದುವೆಂಬರಸನಿಂದಿತ್ತಲ್ ವಂಶಂ ಯದುವಂಶಮಾಗಲಲ್ಲಿ ಶೂರವೀರರೆಂಬರ್ ಪುಟ್ಟಿದೊಡಾ ಶೂರಮಹಾರಾಜಂ ಶೌರೆಪುರಮಂ ಮಾಡಿಸಿದಂ.

ಅತ್ತಲ್ ಕುರುವಂಶದವರ್ ಹಸ್ತಿನಾಪುರದೊಳ್ ಶಾಂತಿ, ಕುಂಥು, ಅರಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳ್ ಪುಟ್ಟಿ ಶಿವಲೋಕದೊಳ್ ಶಾಶ್ವತಸುಖಪ್ರಾಪ್ತರಾದರಿತ್ತಲನೇಕವತ್ಸರಂ ಕಳೆಯಲಾ ವಂಶದೊಳ್ ಶಕ್ತಿಯೆಂಬರಸಂಗಂ ಧಾರಿಣಿಯೆಂಬರಸಿಗಂ ವಸಿಷ್ಟನೆಂಬ ಮಗನಾದೊಡಾತಂ ರಾಜ್ಯದೊಳಿರ್ದು ಪರಾಶರನುಂ ಶಂತನುಮೆಂಬಿರ್ವರ್ ಮಕ್ಕಳಾಗೆ ಶಂತನುಗೆ ಪಟ್ಟಂಗಟ್ಟಿ ಪರಾಶರಂಬೆರಸು ಪರಿವ್ರಾಜಕನಾಗಿ ಪಂಚಾಗ್ನಿ ಮಧ್ಯದೊಳ್ ತಪಂಗೆಯ್ಯುತಿರಲ

ದೇವಕಿಯು ಗರ್ಭಮಾಗೆ ಎಂತಪ್ಪ ಮಗನಂ ಪಡೆವಳೆಂದು ಕಾಡಿದೊಡಾ( ಜೀವಂಜಸೆ) ಮುನಿಗಳೆಂದರ್ನಿನ್ನ ಪತಿಯಂ ಕೊಲ್ವ ಪುರುಷಂ ಪುಟ್ಟುವನೆಂದು ಪೇಳಿ ಪೋಪುದುಂ ಚಿಂತಾಕಾಂತೆಯಾಗಿರಲರಸಂ ಕೇಳಿ ನೆಶ್ಚೈಸಿಯವಳಂ ಸಂತೈಸಿದಂ. ಮತ್ತಂ ದೇವಕಿ ಗರ್ಭಮಾಗೆ ಕಂಸಂ ತನ್ನ ಗೃಹದೊಳೆ ಪ್ರಸವವಾಗಲೆಂದು ವಸುದೇವನಂ ಬೇಡಿ ದೇವಕಿಯಂ ತನ್ನ ಮನೆ-
ಗೊಡಗೊಂಡು ಬಂದು ಆಕೆ ಮೂರು ಸೂಳ್ ಪೆತ್ತಮಳ್ಗಳಂ ನೈಗಮದೇವತೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರ್ಧಾಯುಷ್ಯದ ಪೆಣ್ಗೂಸುಗಳಂ ತಂದಿರಿಸಲವನಾಗಳೆ ಕೊಲ್ಲಿಸಲ್ ಮತ್ತೆ ಗರ್ಭಮಾದೇಳು ತಿಂಗಳ್ಗೆ ಪುತ್ರನಂ ಪಡೆದೊಡಂ ವಸುದೇವ ಬಲಭದ್ರರು ಕಂಸನರಿಯದಂತು ನಾರಾಯಣನಂ ರಾತ್ರಿಯೊಳೆತ್ತಿಕೊಂಡೊಯ್ವಾಗಳಾ ಪುರದ ಬಾಗಿಲಕವಾಟಂಗಳಾ ಶಿಶುವಿನ
ಪಾದಸ್ಪರ್ಶನ ಮಾತ್ರದೊಳೆ ಕವಾಟೋದ್ಘಾಟನಾಗಲ್ ಪೊರಗೆ ಪೋಗಲತ್ಯಂಧಕಾರಮಾಗಿರಲ್, ಆ ಶಿಶುವಿನ ಪುಣ್ಯದೇವತೆ ಕೋಡುಗಳೊಳ್ ದೀಪಮಂ ಬೆಳಗುತ್ತುಂ ವೃಷಭಾಕಾರದೊಳ್ ಮುಂದೆ ಪೋಗುತ್ತುಂ ಜಗುನೆಯಂ ಪುಗೆ ಜಲಸ್ತಂಭದಿಂ ಮಾರ್ಗಮಾಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಷ್ಣದೇವೀಗೃಹಾಸನ್ನರಾಗಿರೆ ತುರುಪಟ್ಟಿಯಿಂ ನಂದಗೋಪನೊಂದು ಪೆಣ್ಗೂಸನೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಎಲೆ ದೇವಿ ಪಲಸೂಳ್ ನಿನ್ನಂ ಪರಸಿ ಪುತ್ರನಂ ಪಡೆಯಲೆಂದೀಗಳುಂ ಪೆಣ್ಣಾದುದರಿಂದೀ ಶಿಶುವಂ ನೀನೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೆಂದು ಮುಂದಿಟ್ಟು ಪೋಗಲಾ  ಶಿಶುವಂ ಕೊಂಡು ಬಾಲಕನನಲ್ಲಿರಿಸಿ ಪುತ್ರನಂ ಕೊಂಡುಪೋಗೆಂಬ ವಚನಮನಾ ದೇವಿ ಪೇಳ್ವಂತೆ ಪೇಳಿ ಮೈಗರೆದಿರಲವಂ ಬಂದು ನೋಡಿ ಗಂಡುಗೂಸನತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂ ಕೊಂಡೈ ಪೋಗಿ ಮಹಾದೇವಿ ಪುತ್ರನಂ ಕೊಟ್ಟಳೆಂದು ತನ್ನ ಪೆಂಡತಿಗೆ ಕುಡೆ ಹರೈಷಂ ಮಿಗೆ ಕೃಷ್ಣನೆಂದು ಪೆಸರಿಟ್ಟು ಸಲಹುತಿರ್ದಂ.

ಇತ್ತ ಮಧುರಾಪುರದೊಳುತ್ಪಾತಂಗಳ್ ಪುಟ್ಟಿ ಕಂಸಂ ನೈಮಿತ್ತಿಕನಂ ಬೆಸಗೊಂಡಡೆ ನಿನ್ನ ವೈರಿಯೊರ್ವಂ ಬಳೆವನವನಿಂದಂ ನಿನಗೆ ವಿನಾಶಮಪ್ಪುದೆಂದು ಪೇಳೆ ಶತ್ರು ವಿನಾಶನ ಕಾರಣಂಗಳಂ ಮಾಡಿಸುತ್ತುಂ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರೆ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದೊಳ್ ತನ್ನ ತಪದಗ್ಗಳಿಕ್ಕೆಗೆ ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿ ಬೆಸನಂ ಬೇಡಿದೇಳುದೇವತೆಗಳುಂ ಬರಲೆನ್ನ ವೈರಿಯೆಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ ಆತನಂ ಪರಿಹರೆಸುವುದೆಂಬು-
ದುಮಾ ದೇವತೆಗಳ್ ಪೂತಿನಿ ಮೊದಲಾದ ರೂಪಿನಿಂ ಪೋಗಿ ಪರಿಭವೆಸಲಾರದೆ ವೆಷ್ಣುವಿನಿಂ ಪರಾಜಿತಂಗಳಾಗಿ ಪೋದುವು. ಕೃಷ್ಣಂ ಬಾಲ್ಯಾರಂಭದಿಂ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯೊಳೆ ಪೂತಿನಿ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳಂ ಗೆಲ್ದು ಗೋವರೂಧನ ಪರ್ವತಮನೆಡಗಯ್ಯೊಳೇಳು ದಿವಸಂಬರಂ ಪಿಡಿದಿರ್ದು ಕಾಳಾಹಿಯಂ ಕೊಂದು ಕಮಲಮಂ ತಂದು ವ್ಯಾಲಶಯನಮನೇರಿ ಕಾಲದಂಡೋಪಮ ಶಾರ್ಙಮೆಂಬ ಚಾಪಮನೇರಿಸಿ, ಪಾಂಚಜನ್ಯಮೆಂಬ ಪಂಚಮುಖ ಶಂಖಮನೂದಿ ಮದದಾನೆಯ ಕೊಂಬಂ ಕಿಳ್ತು ಚಾಣೂರ ಜಗಜಟ್ಟಿ ಮೊದಲಾದ ಮಲ್ಲರನಪ್ಪಳಿಸಿ ತನ್ನ ಮೇಲ್ವಾಯ್ದ ಕಂಸನ ಮಿದುಳಂ ಕಿತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಮಧ್ಯದೊಳೇಳುದಿವಸಂ ದರೂಭಶಯನದಿನಿರ್ದು ಇಂದ್ರನಿಂ ದ್ವಾರೃವತಿಪುರಮಂ ಪಡೆದು ಬಂದು ಶಿಶುಪಾಲನಂ ಕೊಂದು ವಿಜಯಾರೂಧ ಪರೂವತಮನೆಯ್ದಿ ಜಾಂಬವನನಿಕ್ಕಿ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಂ ಪೊಡೆದು ಮುರನಂ ಮರಣಂ ಮಾಡಿ ಎರಡನೆ ದಿವಿಯನೆಯ್ದಿ ಶಂಖಮಂ ಪೂರಿಸಿ ದೈತ್ಯರೆಲ್ಲರಂ ಸದೆದು ಮಧುಕೈಟಭರನೊದೆದು ಜರಾಸಂಧನನಾತನ ಚಕ್ರದಿಂ ಕೊಂದು ಪಾಂಡವರಂ ಪರಿಪಾಲಿಸಿ ತ್ರಿಖಂಡಾಧಿಪತಿಯಾಗಿ ದಿಗ್ವಿಜಯದೊಳ್ ಮಾಗಧವರತ ಪ್ರಭಾಸಾಮರರೆಂಬ ದೇವರಿಂ ದಿವ್ಯ ಕಟಕ ಕಟಿಸೂತ್ರ ಕುಂಡಲ ಕೇಯೂರ ಹಾರ ಮಣಿಮುದ್ರಿಕಾದ್ಯಾಭರಣಂಗಳಂ ದಿವ್ಯ ಪೀತಾಂಬರಾದಿ ವಸ್ತ್ರಂಗಳುಮಂ ಛತ್ರ ಚಾಮರ ಧ್ವಜ ಸಿಂಹಾಸನಂಗಳುಮಂ ದಿವ್ಯಾಯುಧಂಗಳುಮಂ ಪಡೆದು ದೇವತೆಗಳಿಂ ಸಹಸ್ರ ಸುವರ್ಣ ಘಟಂಗಳಿಂದಭಿಷಿಕ್ತನಾಗಿ ಸತ್ಯಭಾಮಾ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಜಾಂಬವತಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ಗೌರಿ ಗಾಂಧಾರಿ ಸುಸೀಮಾದೇವಿಯರ್ ಮೊದಲಾಗೆ ಹದಿನಾರುಸಾಸಿರಮಂತಃಪುರಮಂ ಸಾಸಿರ ಯಕ್ಷ ರಕ್ಷಿತಂಗಳಪ್ಪ ಚಕ್ರ ಗದಾ ಶಂಖ ಖಡ್ಗ ಧನುಶಕ್ತಿ ದಂಡಂಗಳೆಂಬೇಳು ರತ್ನಂಗಳಂ ………..ಆತನ ವಂಶಂ ಪರಂಪರೆಯಿಂ ಬರೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕರು
ಡಾ॥ ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯ
ಗೌರವ ಸಂಪಾದಕರು
ಡಾ॥ ಎಂ. ಎಂ. ಕಲಬುರ್ಗಿ
ಸಂಪಾದಕರು.  
ಡಾ ॥ ರಾಗೌ.
ಪ್ರಕಾಶನ: ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ  ಪ್ರಾಧಿಕಾರ
ಕನ್ನಡ ಭವನ, ಬೆಂಗಳೂರು- ೫೬೦೦೦೨

ಶನಿವಾರ, ನವೆಂಬರ್ 10, 2018

ಚೌಂಡರಸ ವಿರಚಿತ ಅಭಿನವ ದಶಕುಮಾರ ಚರಿತೆ

ಚೌಂಡರಸ ವಿರಚಿತ ಅಭಿನವ ದಶಕುಮಾರ ಚರಿತೆ

ಹಳಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಕ್ರಿ. ಶ. ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಹಲವಾರು ಮಹಾಕವಿಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತದೇವಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಉಜ್ವಲವಾದ ಕಾವ್ಯಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಬೆಳಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕವಿ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಚೌಂಡರಸನೂ ಒಬ್ಬ ಮಹಾಕವಿ. ಪ್ರಕೃತ ಚೌಂಡರಸನು ದಂಡಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ದಶಕುಮಾರ ಚರಿತೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಕನ್ನಡಗ್ರಂಥವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥದಷ್ಟೇ ಪ್ರೌಢವೂ ಸುಂದರವೂ ಆಗಿದೆ. ಇವನನ್ನು ಚೌಂಡರಾಜನೆಂದೂ ಕರೆಯುವುದುಂಟು.

ಈತನು ಭಾರದ್ವಾಜ ಗೋತ್ರದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ. ತಂದೆ ಮಧುಸೂದನ. ತಾಯಿ ಮಲ್ಲವ್ವ. ಈತನ ಹೆಂಡತಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ.  ಅಣ್ಣ ಸರಸಕವೀಶ್ವರ. ಈ ಹೆಸರು ಇಟ್ಟ ಹೆಸರೋ ಕವಿಯಾಗಿದ್ದು ಬಂದ ಹೆಸರೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಇವನ ಗುರು ಮನೋಹರ. ಅಥವಾ ಉದ್ದಂಡ ಮನೋಹರ. ಇವನು ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತ. ಹಾಗೆಯೇ ವಿಟ್ಠಲನ ಪರಮಭಕ್ತ ಕೂಡ. ಗ್ರಂಥಾರಂಭದ ಮಂಗಳ ಪದ್ಯವೇ ವಿಟ್ಠಲನ ಸ್ತುತಿ. “ ಪಂಡರೀರಾಯನಭಂಗ ವಿಟ್ಠಲನಲಂಪಿನೊಳೀಗೆಮಗಿಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಯಂ” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಶ್ವಾಸದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿಯೂ “ ಶ್ರೀಮದಭಂಗವಿಟ್ಠಲ ಪದಾಂಭೋಜ ಮತ್ತು ಮಧುಕರ “ ಎಂದು ತನ್ನ ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದೆ ವಿಶೇಷಣವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆಶ್ವಾಸಗಳ ಆದ್ಯಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಿಟ್ಠಲನ ನಾಮವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ಇಷ್ಟದೇವತೆಯಾದ ವಿಟ್ಠಲನನ್ನು ಒಂದು ಪಡ್ಡಳಿಯಲೂಲಿಯೂ, ಅಷ್ಟಕದಲ್ಲಿಯೂ ಭಕ್ತಿವಿಹ್ವಲನಾಗಿ ರೋಮಾಂಚಿತನಾಗಿ
ಮನಸಾರೆ ಹಾಡಿ ಹೊಗಳಿದ್ದಾನೆ.  ಇದರಿಂದ ಇವನು ಪಂಡರಿ ವಿಟ್ಠಲನ ಪರಮ ಭಕ್ತನೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.  

ಇವನ ಕಾಲವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಬಾಹ್ಯ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಆಧಾರಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಪೂರೂವ ಕವಿಗಳಾದ ಪಂಪ, ಪೊನ್ನ.  ಚಂದ್ರ, ರುದ್ರಭಟ್ಟ ಇವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆದುದರಿಂದ ಇವರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕನಾದ ರುದ್ರಭಟ್ಟನಿಗಿಂತ ಈಚಿನವನು. ಅಂದರೆ ಕ್ರಿ, ಶ. ಹದಿಮೂರನೆ ಶತಮಾನದವನು.
ಚೌಂಡರಸನು ದಶಕುಮಾರ ಚರಿತೆಯನ್ನು ಚಂಪೂಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಪೀಠಿಕಾ ಪ್ರಕರಣ:

ಉತ್ಪಲ॥
ಶ್ರೀಯನುದಾರದಿಂದುರದೊಳೊಪ್ಪಿರೆ ತಾಳ್ದ ದಶಾವತಾರ ಸಂ
ಧಾಯಕದಿಂ ವಿರೋಧಿಬಲಮಂ ತವೆ ಗೆಲ್ದಮರುನ್ನಿಕಾಯಮಂ
ಸ್ವಾಯತಸತ್ವದಿಂ ಪೊರೆದ ಲೋಕಜನ ಸ್ತುತಿವೆತ್ತ ಪಂಡರೀ
ರಾಯನಭಂಗ ವಿಟ್ಠಲನಲಂಪಿನೊಳೀಗೆಮಗಿಷ್ಟ ಸಿದ್ಧಿಯಂ॥೧॥

ಚಂ॥ ಜಲರುಹತಂತು ಸುಂದರ ವಿಲೋಚನಮಧ್ಯೆ ಗಜಾಳಿಯನ ಕುಂ
ತಳೆ ಮಣಿದರ್ಪಣಾಧರಕಪೋಲೆ ಸುಧಾಕಳಶೋಪಮಾಂಗಮಂ
ಜುಳ ಕುಚಯುಗ್ಮೆ ಶಂಖಲತಿಕಾ ಸಮಕಂಠಭುಜಪ್ರಸಿದ್ಧೆ ರು
ಗ್ಮಿಳಿತಮರಾಳವಾಹಿನಿ ಸರಸ್ವತಿಮಾೞ್ಕೆಮಗಿಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಯಂ॥೬॥

ಮ॥ ಸ್ರ॥ ಕರುಣಂ ಕೈಮಿಕ್ಕು ಮಾೞ್ಕೆಮ್ಮಯಮತಿಗೆ ಮಹಾತೇಜಮಂ ದಿವ್ಯಗಂಗಾ
ಧರಪುತ್ರಂ ತುಂಗಗಂಡಸ್ಥಳಗಳಿತ ಮದಾಂಬುಪ್ರವಾಹಪ್ರಕಾಮೋ
ದ್ಧುರ ಗಂಧಾಯಾತ ಭೃಂಗಾವಳಿ ಮೃದುಮಧುರಧ್ವಾನ ಸಂತೋಷಿತೋದ್ಯ
ತ್ಕರಿವಕ್ತ್ರಂ ಸಂತತಾರಾಧಕಜನ ಬಹು ವೀಘ್ನೌಘನಾಶ ಗಣೇಶಂ॥೭॥

ಚಂ॥ ಮಣಿಮಕುಟಂ ತ್ರಿಶೂಲಢಮರೂದ್ಧತ ಖಡ್ಗ ಕಪಾಲಪಾಣಿ ಭೀ
ಷಣ ವದನಂ ಕರೋಟಿವನಮಾಲೆ ಭಯಂಕರ ಭಾಳಲೋಚನಂ
ಫಣಿಕಟಕಂ ಕರಂ ತನಗೆ ರಂಜಿಪ ಭೈರವ ಮೂರ್ತಿ ದೇವತಾ
ಗಣಪತಿಸೇವ್ಯೆ ಚಂಡಿಕೆ ಮನೋಮುದಮಂ ನಮಗೀಗೆ ಸಂತತಂ ॥೮॥

ಮ॥ ಪೊಗೞ್ವೆಂ ಲಕ್ಷಣ  ಲಕ್ಷಿತಾದ್ಭುತವಚೋನಿಷ್ಕಂಪನಂ ಪಂಪನಂ
ಜಗತೀಪ್ರೀತಿಕರಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿತಾ ಸಂಪನ್ನನಂ ಪೊನ್ನನಂ
ಸುಗಮಾರ್ಥಸ್ಫುಟಶಬ್ಧ ಸುಂದರತರದ್ವಾಕ್ಷಾಂದ್ರನಂ ಚಂದ್ರನಂ
ಭಗವದ್ವಿಷ್ಣು ಕಥಾವತಾರರಚಿತ ಶ್ರೀ ಭದ್ರನಂ ರುದ್ರನಂ ॥೧೨॥

ಮ॥ ವರಮಧುಸೂದನಂ ಜನಕನೊಪ್ಪುವ ಮಲ್ಲವೆಮಾತೆಯಗ್ರಜಂ
ಸರಸಕವೀಶ್ವರಂ ತನಗೆ ವಲ್ಲಭೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೆನಿಪ್ಪಪೆಂಪು ಬಿ
ತ್ತರಿಸುವೊಡಗ್ಗಳಂ ನಿಜಮೆನಲ್ ಮೆಱೆವಂ ಹರಿಪಾದಶೋಣ ಪಂ
ಕರುಹಮಧುವ್ರತಂ ಸುಕವಿ ಚೌಂಡರಸಂ ಕವಿರಾಜಶೇಖರಂ॥೧೪॥

ಮ॥ ಮೊದಲೊಳ್ ದಂಡಿ ಕವೀಶ್ವರಂ ದಶಕುಮಾರಾಖ್ಯಾತ ಚಾರಿತ್ರಮಂ
ಪದೆಪಿಂ ಸಂಸ್ಕೃತಭಾಷೆಯಿಂ ರಚಿಸಿದಂ ಧಾತ್ರೀಜನಸ್ತೋತ್ರ ಸ
ಮ್ಮದವಪ್ಪಂತದನಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯವತಾರಾಕಾರಮಂ ತಾಳ್ದಿಸ
ದ್ವಿದಿತಂ ರಂಗದೊಳಾಡಿ ತೋರೂಪ ತೆಱದಿಂ ಪೇೞ್ವೆಂ ಸುಕರ್ಣಾಟದಿಂ॥೧೭॥

ಮ॥ ಬಿದಿಯುತ್ಪತ್ತಿಬೀಜಮಂ ಹರಿಜಗತ್ಸಂಪಾಲನಾ ರತ್ನಮಂ
ಮದನಾರಾತಿ ದಿಗಂಬರತ್ವಮೞಿಯಲ್ ಸದ್ವಸ್ತ್ರಮಂ ಭಾಸ್ಕರಂ
ಮೃದು ಶೈತ್ಯಾಷಧಿಯಂ ಶಶಾಂಕನೊಲದಿಂದ ರಾಜಯಕ್ಷ್ಮಕ್ಕೆ ಮಾ
ಡಿದ ಮರ್ದಂ ಪಡೆವುಜ್ಜುಗಂದಳೆವರಂತಾ ಸೆಟ್ಟಿಗುರ್ತರ್ಗಳೊಳ್॥೩೯॥

ವಚನ ॥ ಅಲ್ಲಿಂ ಮುಂದೆ

ಪೂಗೊಳಲೆಂದು ಬಂದ ವಿಟಸಂತತಿಯಳ್ಳೆರ್ದೆ ಡಿಳ್ಳವಪ್ಪಿನಂ
ಪೂಗಣೆಯುರ್ಚೆ ಮೂರ್ಛೆಗೊಳಗಾಗಲೊಡಂ ಕಡುಪಿಂ ಸಹಾಯಿಗರ್
ಪೂಗೊಳದತ್ತಲುಯ್ದು ಮದನಾಗ್ನಿಯನಾಱಿಸುವಂತು ಮಾಡಿದಾ
ಪೂಗೊಳನೊಪ್ಪೆ ಕಟ್ಟಿ ಪೊಸಮಾಲೆಯನೆತ್ತುವ ಮಾಲಗಾರ್ತಿಯರು॥೪೦॥

ಉ॥ ಸಾರಸುಗಂಧದಿಂದೆಸೆವ ಪೂವಿನಮಾಲೆಯನೀವೆನಿತ್ತ ಬಾ
ಬಾರೆಲೆ ಧೂರ್ತಯೆಂಬವರ ತೋಳಮೊದಲ್ಗಳನುನ್ನತಸ್ತನಾ
ಕಾರಮನೆಯ್ದೆಕಂಡು  ನಡೆಗೆಟ್ಟಿರೆ ದೂರದೊಳಿರ್ಪರೇಕೆನಲ್
ದೂರಿತರಲ್ತೆ ಪುಷ್ಪವತಿಯರ್ ಪರಿಭಾವಿಸೆ ನೀತಿವಂತರೊಳ್  ॥೪೨॥

ವ॥ ಆ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಾಗಿ

ಮ॥ಸ್ರ॥ ಸತತಂ ಸಂಗೀತಚಿತ್ರಂ ಸಕಲವಿವಿಧವಾದ್ಯೋತ್ಸವಂ ನೃತ್ಯ ವಿಭ್ರಾ
ಜಿತಮುದ್ಯದ್ಧೂಪಧೂಮಕ್ಷುಭಿತಮಖಿಲ ಪೌರಾಣಮಂತ್ರಾನುವಾದಂ
ಚಿತ ರಮ್ಯಾಷ್ಟಾಪಹಂ ಮಂಜುಳಮಣಿಕಲಶಂ ಪೆಂಪುವೆತ್ತಿರ್ಪಾದೇವ
ಯತನಂ ಕಣ್ಗೊಪ್ಪುಗುಂ ತತ್ಪುಪುರವರದೊಳನೂನ ಪ್ರಸಾದಂಗಳಿಂದಂ॥೪೫॥

ವ॥ ಅನಂತರಂ

ಮ॥ ಸ್ರ॥ ವಿಮಲಪ್ರಾಸಾದ ಭಿತ್ತಿಪ್ರಕಟಘನಸುಧಾಕಾಂತಿಗಳ್ ಚಂದ್ರಿಕಾ ವಿ
ಭ್ರಮಮೆಂಬಂತೊಪ್ಪೆ ನಾನಾಮಣಿಮಯ ಕಳಶಶ್ರೇಣಿಗಳ್ ತಾರಾಕಾಚಿ
ತ್ರಮನೆತ್ತಂ ಬೀಱೆ ಭಾಸ್ವತ್ಕುಮುದಮನೊಲವಿಂ ಪೆರ್ಚಿಸುತ್ತಾವಗಂ ಸಂ
ಭ್ರಮದಿಂ ಚೆಲ್ವಾದರಾಜಾಲಯಮಭಿನವಪೂರ್ವಾದ್ರಿಯಂತೊಪ್ಪಿತೋರ್ಕುಂ॥ ೪೬॥

ವ॥ ಅಂತು ಪೊಗೞ್ಕೆಗಳುಂಬಮಾಗಿರೆ

ತತ್ಪುರಪತಿ ನೃಪಮೌಳಿ ಲ
ಸತ್ಪಾದಪಯೋಜನಖಿಳ ಜನತಾ ನಿಜ ಸಂ
ಪತ್ಪೂರಕನಭಿಜನಹಿತ
ಸತ್ಪದನುಱೆ ರಾಜಹಂಸನೆಂಬ ನರೇಂದ್ರಂ॥೪೭॥

ಆತಂಗೆ ಸಚಿವರಾದರ್
ನೀತಿವಿದರ್ ಸದ್ಗುಣಪ್ರಸಿದ್ಧರ್ ವಿಶ್ವ
ಖ್ಯಾತರೆನಿಪೇೞ್ವರುಂ ಧಾ
ತ್ರೀ ತಿಲಕರ್ ಬುದ್ಧಿವಿದರತೀವ ಸಮರ್ಥರ್ ॥೪೮॥

ವಚನ॥ ಅವರಾರೆಂದೊಡೆ ರತ್ನೋದ್ಭವ, ಪ್ರೇಮದತ್ತ, ಕಾಮಪಾಲ, ಸುಮಿತ್ರ, ಸುಮತಿ, ಸುಶ್ರುತ, ಸತ್ಯವರ್ಮನೆಂಬೇೞ್ವರ್ ಅವರೊಳ್ ರತ್ನೋದ್ಭವಂ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ, ಪ್ರೇಮದತ್ತಂ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ, ಕಾಮಪಾಲಂ ದೇಶಾಂತರಕ್ಕೆ, ಪೋಗೆ ಮಿಕ್ಕನಾಲ್ವರ್ ಪ್ರಧಾನರುಂ ತಾನುಂ

ಆತನ ಸತಿ ಗುಣವತಿ ಧೈ
ರ್ಯಾತಿವಿಳಾಸದರಿಮೆಸೆವಗಳಿಮೆಸೆವ ರತಿ ವರ ಹಂಸ
ವ್ರಾತಗತಿ ಲೋಕನುತ ವಿ
ಖ್ಯಾತೆಯೆ ವಸುಮತಿಯೆನಿಪ್ಪವನಿತಾರತ್ನಂ॥೫೦॥

ವ॥ ಆ ಕಾಂತೆ ಒಂದು ದಿನಂ ನಿಜಕಾಂತಸಹಿತಂ

ಮ॥ ಸ್ರ॥ ಎಳೆಮಾವಿಂ ಕೌಂಗಿನಿಂ ಸತ್ಕದಳಿಯಿನರನೇಱಿಲ್ಗಳಿಂ ದಾಡಿಮೀ ಸಂ
ಕುಳದಿಂ ಚೆಂದೆಂಗಿನಿಂ ಸಂಪಗೆಯಿನಸುಗೆಯಿಂ ಬಕ್ಕೆಯಿಂ ಮುತುಳುಂಗಂ
ಗಳಿನುದ್ಯದ್ರಾಕ್ಷೆಯಿಂ ಪೂದುಱುಗಲ ಲತೆಯಿಂ ಕೋಕಿಲಧ್ವಾನದಿಂ ಕಂ
ಗೊಳಿಪೊಂದುದ್ಯಾನಮಂ ಭೋಂಕನೆ ಮನದೊಲವಿಂ ಕಾಂತೆ ಪೊಕ್ಕಳ್ ನಿತಾಂತಂ॥೫೧॥

ಚಂ॥ ನಿರವಧಿಯಿಂ ಕುಳಿರ್ವುದಕಮಂ ನಡುನೆತ್ತಿಯೊಳಾಂತು ತನ್ನ ಕ
ಣ್ಣುರಿಗುಪಶಾಂತಿಯಂ ಪಡೆದನಿಲ್ಲಭವಂ ಬಿಸಿಲೊಳ್ ಪೊದೞ್ದು ಬಿ
ತ್ತರಿಪೆಳನೀರ್ಗಳಂ ತಳೆದು ಶೈತ್ಯಮನೆಲ್ಲರೊಳೀವಪೆರ್ಮೆಗಾ
ರ್ದೊರೆಯೆಮಗೆಂಬವೋಲ್ ವನದೊಳಗ್ಗದ ತೆಂಗಿನ ಸಾಲ್ಗಳೊಪ್ಪುಗುಂ॥೫೩॥

ಚಂ॥ ತಿಳಿಗೊಳದಿಂಬಿನಿಂ ಮಱಿಯನಿಟ್ಟು ಸರೋಜದಬೀಜರಾಜಿಯಂ
ಘಳಿಲನೆ ತಂದು ಚಂಚುಪುಟದೊಳ್ ನಿಜಚಂಚುವನಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟು ಕೋ
ಮಳಸಿತಪಕ್ಷಮಂ ಪೊದಿಸಲಾಲಿಪ ಹಂಸೆಯಪುತ್ರಮೋಹಮಂ
ಲಳನೆ ಸಮಂತುಕಂಡು ಮಿಗೆ ಚಿಂತಿಸಿದಳ್ಸುಕುಮಾರಲೃಭಮಂ ॥೫೬॥

ಚಂ॥ ಚಿಲಿಪಿಲಿಗುಟ್ಟಿ ನುಣ್ದೊದಳಗಳಿಂ ಕಿವಿಗಿಂಪನೊಡರ್ಚಿ ಗೆಜ್ಜೆಗಳ್
ಘಲಿಕೆನಿಪಂತಿರೆಯ್ಯಿ ಬಿಗಿಯಪ್ಪಿ ಕುಚಂಗಳನುಂಡು ಸೋಂಕಿಲೊಳ್
ಮಲಗಿ ಮನಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮುದಮನೀವ ಕುಮಾರಕನಂ ಮದೀಯ ಸ
ತ್ಕುಲ ಗೃಹದೀಪನಂ ಪಡೆವ ಸೈಪಿನ ಸುಗ್ಗಿಯದೆಂದು ಸಾರ್ಗುಮೋ॥೫೭॥

ಪಕ್ಷಿ ಮೊದಲಾಗಿ ಭವ ದುಃ
ಖ ಕ್ಷಯಕಾರಣಮಿದೆಂದು ತನ್ನಯ ಶಿಶುವಂ
ರಕ್ಷಿಸುತಿರ್ದಪುದದಱಿನ
ತಿಕ್ಷೀಣವದಾಯ್ತು ಭಾವಿಸಲ್ ಮಜ್ಜನ್ಮಂ ॥೫೮॥

ಕರಿಯಿಂ ಶಶಿಯಿಂ ಹರಿಯಿಂ
ಶರನಿಧಿಯಿಂ ರವಿಯಿನೆಸೆವ ಪುಷ್ಪದಿನಧಿಕಂ
ಕರುಣಿ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಪೂಜ್ಯಂ
ಸ್ಥಿರತೇಜಂ ನೃಪತಿ ಪುಟ್ಟುಗುಂ ಸುಕುಮಾರಂ॥೬೭॥

ವನಿತೆಯ ಗರ್ಭಚಿಹ್ನಮತಿ ಕೌತುಕಮೆಂತೆನೆ ರತ್ನನೂಪುರ
ಧ್ವನಿಗಲಸಿತ್ತು ಮಂದಗತಿಯೊಳ್ನಡು ಕಾಂಚಿಗೆ ತಿಣ್ಣವಾದುದಾ
ನನರುಚಿಚಂದ್ರನೆಂಬುಪಮೆಗೊಪ್ಪಿದುದುಚ್ಚ ಕುಚಾಗ್ರಿಮಕ್ಕೆ ಕ
ರ್ಪನುನಯವಾದುದಂಗಲತೆಕಾಂತಿಯನಾಂತುದಿಳಾಧಿನಾಯಕಾ॥೬೯॥

ಚಂ॥ ಸಕಲಸುವಸ್ತ್ರಮಂ ಸಕಲ ನಿರ್ಮಲಸನ್ನುತರತ್ನಕೋಟಿಯಂ
ಸಕಲಸುವಸ್ತುವಂ ತಳೆದು ತನ್ನ ಮನೋರಮೆಯುಂ ಸುತರೂಕಳುಂ
ಪ್ರಕಟಿತ ಸೇನೆಯುಂ ಬೆರಸು ಬಂದನನೇಕವಿಭೂತಿಯಿಂದೆ ಕೌ
ತುಕಮೆನಿಸಲ್ ನೆಗೞ್ದ ಮಿಥಿಲಾಪತಿ ಪುಷ್ಪಪುರಕ್ಕೆ ರಾಗದಿಂ॥ ೭೧॥

ದ್ವಿತೀಯಾಶ್ವಾಸಂ
ದಶಕುಮಾರೋದಯ,ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ವರ್ಣನಂ.

ಚಂ॥ ಪೊಸಜಡೆ ಮಿಂಚುವೋಲ್ ಕುಣಿವ ಕುಂಡಲಮಿಟ್ಟ ವಿಭೂತಿ ಸೆಳ್ಳುಗುರ್
ಕುಸಿದೊಡಲಾಂತಲಾಕುಳ ಕಮಂಡಲುವುಟ್ಟಮಲಾಂಬರಂ ಶ್ರಮ
ಪ್ರಸವಮುಖಂ ಮನೋಹರ ವಿಲಾಸಮನಾಂತಿರೆ ಚೆಲ್ವ ಮುಗಾಧ ತಾ
ಪಸನತಿಸಂಭ್ರಮಂಬೆರಸು ಬಾಗಿಲೊಳಿರ್ದಪನುರ್ವರಾಧಿಪಾ॥೩॥

ವಚನ॥ ಎಂದು ದೌವಾರಿಕಂ ಬಿನ್ನಪಂಗೆಯ್ಯಲರಸನಾತನಂ ಬರಿಸೆಂಬುದುಂ

ಮೆಲ್ಲನಡಿಯಿಡುತೆ ತನ್ನಂ
ಬಲ್ಲವರಱಿದಪ್ಪರೆಂದು ಶಂಕಿಸುತೆ ಮುದಂ
ಪಲ್ಲವಿಸೆ ನಡೆದು ಬರೆ ಭೂ
ವಲ್ಲಭನಾಕ್ಷಣದೊಳಱಿದನಾತನ ಕುಱುಪಂ ॥೪॥

ವಚನ॥ ಅಂತಱಿದುಮಱಿಯದಂತೆ

ನಸುನಗುತೆ ಕೈಗಳಂ ಮುಗಿ
ದೊಸೆದಿಲ್ಲಿಗೆ ಬನ್ನಿಮೆಂದು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಸಭಾ
ವಸಥದೊಳ್ನುಡಿಯಿಂ ಮ
ನ್ನಿಸಿದಂ ಕುಟಿಲೋಪಚಾರದಿಂ ಭೂಪಾಲಂ॥೫॥

ನಿನ್ನೊಡನಂದು ಕಾದಿ ಮುಱಿದೋಡಿದ ಬನ್ನದ ಬೇಗೆಯಿಂದವಂ
ತನ್ನ ಪುರಕ್ಕೆ ಪೋಗದೆ ಮಹಾವನಮಂ ತವೆ ಪೊಕ್ಕು ದುರ್ಗೆಯಂ
ಕೆನ್ನಮುಪಾಸ್ತೆಗೆಯ್ದು ಪಡೆದಂ ಗದೆಯಂ ಪದೆಪಿಂ ರಿಪುಕ್ಷಯಾ
ರ್ಥನ್ನಿಜಸೇನೆಯಂ ನೆರಪಿ ಬಂದಪನಿಲ್ಲಿಗಿಳಾಧಿನಾಯಕಾ॥೭॥

ಕಡೆಗವಲೊಳ್ ನಿಜಾಂಗಮತಿ ರಕ್ತದೊಳೊಪ್ಪಿರೆ ಬಲ್ಪುಗೆಟ್ಟು ತೇರ್
ಪೊಡೆಗೆಡೆಯಲ್ ತುರಂಗತತಿಮುಗ್ಗೆ ಸರೋಜಮುಖಂ ನಿರೋಧಮಂ
ಪಡೆದಿರೆ ಮಂಡಲಾಗ್ರ ಕರದುಗ್ರತೆ ಕುಂದಿರೆ ರಾಜಹಂಸನಂ
ಗೆಡೆಗೊಳಲಾರ್ಪೆನೆಂಬ ಬಗೆಯಿಂದಿನನೆಯ್ದಿದನಸ್ತಶೈಲಮಂ॥೩೯॥

ವಚನ॥ ಅಂತಿನನಸ್ತಮಾಗಲೊಡಂ

ಉ॥ ಏಕೆಲೆದೇವ ನಿನ್ನೊಳೆಡಗಣ್ ಬಲಗಣ್ ಸರಿಯೆನ್ನದಿಂತು
ದೋಷಾಕರನಂ ಸಮಂತು ತಲೆಗೇಱಿಸಿಕೊಂಡು ಮದೀಯಕಾಂತನಂ
ಪ್ರಾಕೃತನಂತಿರಸ್ತಗಿರಿಗೆಯ್ದಿಪೆಯೆಂದಭವಂಗೆ ವಾಸರ
ಶ್ರೀ ಕರಕಂಜಮಂ ಮುಗಿದವೋಲ್ ಮುಗಿದಿರ್ದುವು ಪದ್ಮಸಂಕುಳಂ॥೪೦॥

ಈ ರಾತ್ರಿಯೊಳಂಜದೆ ಕಾಂ
ತಾರಕ್ಕೆಯ್ತಂದಳಾವಳೆಂಬರಸನ ಗಂ
ಭೀರರವಮುಣ್ಮೆ ವಸುಮತಿ
ನಾರಿಯದಂ ಕೇಳ್ದು ನೋಡಿದಳ್ ನಾಲ್ದೆಸೆಯಂ॥೫೦॥

ವಚನ॥ ಅಂತು ಪೂರ್ವ ಪರಿಚಯಮಪ್ಪ ಗಂಭೀರ ಧ್ವನಿಯಂ ವಸುಮತಿ ಕೇಳ್ದಾ ದೆಸೆಯಂ ನೋಡಿ

ಏತೆಱದಿಂದೀವತಾಣದೊ
ಳೀ ತನುವಂ ಬಿಡುವೆನಂಜಲೇಕೆನಗಂತಾ
ಭೂತಪ್ರೇತಂಗಳೆನು
ತ್ತಾತರುಣಿ ತದೀಯರವದ ದೆಸೆಗೈತಂದಳ್॥೫೨॥

ವಚನ॥ ಅಂದು ಬಂದುನೋೞ್ಪಿನಂ

ನೀರ್ಗೆಳಸಿ ತೇಂಕುವಶ್ವಂ
ಬೇರ್ಗಳ್ ಪರಿದಿರ್ಪ ಬೀೞಲೊಳ್ ಸಿಲ್ಕಿದ ಬ
ಲ್ದೇರ್ಗದೆಯ ಘಾತಿಯಿಂ ನಸು
ನುರ್ಗಿದ ತನುವೆನುವ ನೃಪನನವಳೀಕ್ಷಿದಳ್॥೫೪॥

ವಚನ॥ ಅಂತು ಶಂಕಿಸುವುದುಂಟಾದೊಡಂ ಸಾತ್ವಿಕಭಾವಂ ಶಂಕಿಸದೆ ಮುಂದುವರಿದು ಪತಿಯೆಂಬುದನಱಿಪುತ್ತಿರೆ ಬಂದು ಕೋಮಲಕರದಿಂ ಭೂಮೀಶನ ಸಕಲಾವಯವಂಗಳನಂಟಿ ನೋಡಿ

ಎನ್ನಂತೆ ಧನ್ಯಳಾವವ
ಳೆನ್ನಧಿಪತಿ ತಪ್ಪದೆನ್ನ ನೋಂಪಿಯ ಫಲಮೇ
ಸನ್ನಿದಮಾಯ್ತೆನುತಂಗನೆ
ತನ್ನರಸನನೊಲ್ದು ಕಂಡು ಹರ್ಷಮನಾಂತಳ್॥೫೫॥

ವಚನ॥ ಅಂತು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ರಾಜಹಂಸ ರಾಜನಂ ಪರಿವೇಷ್ಟಿಸಿದ ತರಳ ತಾರಾನಿಕಾಯದಂತೆ ಪುರಜನಂ ಪರಿಜನಂ ಬಂದಾಲದ ಬೀೞಲೊಳ್ ಸೆಕ್ಕಿದ ಗಾಲಿಯಂ ತೆಗೆದರಸನಂ ರತ್ನಾಚಲಕ್ಕೆ ಕೊಂಡುಬಂದು ಸಕಲೌಷಧಿಗಳಿಂ ಶಸ್ತ್ರವ್ರಣಮಂ
ಮಾಣಿಸಲ್ ಬಳಿಕಂ

ಸುಮತಿ ವಸುಮತಿಯ ಗರ್ಭದ
ಕುಮಾರಕಂ ಸಕಲ ವೈರಿಯಂ ತನ್ನ ಪರಾ
ಕ್ರಮದಿಂದೆ ಗೆಲ್ದು ಮತ್ತಂ
ಸಮಸ್ತದೇಶಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯನಪ್ಪನಮೋಘಂ॥೬೭॥

ಉ॥ ಇಂದುವನಾ ಸುಧಾಂಬುಧಿ ತಣ್ಗದಿರಂ ಶಶಿಲೇಖೆ ಚೈತ್ರನಂ
ನಂದನಲಕ್ಷ್ಮಿ ಕಾಮಶರಮಂ ಲತೆ ಪೂರ್ಣಸರಂ ಮರಾಳನಂ
ಮಂದ ಸಮೀರನಂ ಮಳಯಮೇಖಲೆ ಪೆತ್ತವೊಲಾಕೆ ಪೆತ್ತಳಾ
ನಂದನನಂ ಕುಮಾರಹರಿಚಂದನನಂ ಸುಚರಿತ್ರವೃಂದನಂ॥೬೯॥

ಮ॥ ಜನಮಿತ್ರಂ ಪೂರ್ವರಾಜಂ ಭುಜಶಿಖರಲಸತ್ಸಾರ್ವಭೌಮಂ ಜಗನ್ಮೋ
ಹನಸೌಮ್ಯಂ ಲೋಕಜೀವಂ ಕವಿಕುಲವಿಭವಂ ರಾಜ ಹಂಸಾತ್ಮಜಂ ನ
ಮ್ಮನಿಬರ್ಗೀತಂ ಪ್ರಿಯಂ ಮತ್ಸಮಮೆನುತೆ ಸಮಸ್ತಗ್ರಹಂ ತತ್ಕುಮಾರಂ
ಗೆ ನಿಶಾಂತಪ್ರೀತಿಯಂ ಸೈತೆಸಗುವೆವೆನಲಿನ್ನಾತನಿಂ ಖ್ಯಾತನಾವೊಂ॥೭೦॥

ವಚನ॥ ಅಂತು ಸಂತೋಷಂ ಮುಖದೋಳ್ ತುೞುಂಕಲರಸಂ ತತ್ಕಾಲೋಚಿತ ಕರ್ಮಮಂ ಕೂರ್ಮೆಯಿನೆಸಗಿ ಸಕಲದಾನದಿಂ ಸರ್ವರಂ ಸನ್ಮಾನಂಗೆಯ್ದು ದ್ವಾದಶದಿನದೊಳ್ ರಾಜವಾಹನನೆಂದು ನಾಮಕರಣಮಂ ಮಾಡಲ್ ಬೞಿಯಂ

ಮ॥ ಖಗಪೂಷರ್ ಸಲೆದಕ್ಷಯಾಗದೊದವಿಂ ಭಂಗಕ್ಕೆ ಪಕ್ಕಾಗಲಿಂ
ದೊಗೆದಿರ್ದರ್ ದಶಸೂರ್ಯರೆಂಬ ತೆಱದಿಂ ಪದ್ಮಾನುರಾಗಪ್ರಭೂ
ತಗುಣ ವಿಶ್ರುತದೇಹದೀಪ್ತಿ ಪರರಾಜದ್ವೇಷಮೊಪ್ಪಲ್ ಪ್ರತಾ
ಪಿಗಳೇಂ ಪೆಂಪೆಸೆದಿರ್ದರೋ ದಶಕುಮಾರರ್ ಕೌತುಕ ಪ್ರೇಮದಿಂ ||॥೧೪೨॥

ವಚನ॥ ಅಂತು ದಶಕುಮಾರರ್ ರಾಜವಾಹನ, ಪ್ರಮತಿ, ಮಿತ್ರಗುಪ್ತ, ಮಾತೃಗುಪ್ತ, ಸುಶ್ರುತ, ಪುಷ್ಪೋದ್ಭವ, ಅರ್ಥಪಾಲ, ಸೋಮದತ್ತ, ಪ್ರಹಾರವರ್ಮ, ಉಪಹಾರವರ್ಮರ್ ಅಂತಿರ್ದ ದಶಕುಮಾರರು ಭೃಂಗಿ, ಬೇತಾಳ, ವೈತಾಳಿ, ಮರುಜರಿಯೆಂಬ ಶಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯೊಳಂ ಸಮಪಾದ ವೈಷಮ ಮಂಡಲಾಲೀಢಪ್ರತ್ಯಾಲೀಢಮೆಂಬ ಧನುರ್ವಿದ್ಯೆಯೊಳಂ ಚತುರಶೀತಿ ಪದವಿದಾನವಾದ ಗಜಶಿಕ್ಷೆಯೊಳಂ ಪಂಚಧಾರಾಸಂಚಿತಮಾದಶ್ವಾರೋಹಣದೊಳಂ ಸ್ವರ್ಣನಾಭ ಚಿತ್ರಕ ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನ ವಿರಚಿತ ಕಾಮಶಾಸ್ತ್ರದೊಳಂ ಶಬ್ದಾರ್ಥಾಲಂಕಾರ ವ್ಯಾಕರಣಚ್ಛಂಧೋವಿಲಾಸಮೆಸೆವ ಶಬ್ದಶಾಸ್ತ್ರದೊಳಂ ಪ್ರವೀಣರಪ್ಪಂತು ಮಾಡಿ ರಾಜಹಂಸಂ ಸುಖದೊಳಿರ್ದಂ ಅದೆಂತೆನೆ

ಚಂ॥ ಸುಲಲಿತಮಪ್ಪಿನಂ ದಶಕುಮಾರಕರೊಪ್ಪುವ ಬಾಲಲೀಲೆಯಂ
ನಲವಿನೊಳಾವಗಂ ಪಡೆದು ಭಾವಿಸಿ ತನ್ನಯ ಚಿತ್ತದುತ್ಸವಂ
ಫಲಭರಮಾಗಿ ಚೆಲ್ವೆಸೆಯಲಿಂದ್ರಿಯಪಕ್ಷಕುಲಂ ನಿರಂತರಂ
ಚಲಿಸದೆರಂಜಿಸಿರ್ದನಿಳೆಯೊಳ್ನಿಜವಾಗಲಭಂಗವಿಕ್ರಮಂ॥೧೪೩॥

ಚತುರ್ಥಾಶ್ವಾಸಂ.
ಪುಷ್ಪೋದ್ಭವ ಚರಿತಂ.

ಶ್ರೀ ಲೀಲಾವಸಥಂ ಪಾ
ತಾಲದಿನೇಕಾಕಿಯಾಗಿ ಪೊಱಮಟ್ಟು ಮಹೀ
ಪಾಲಂ ಕುಳ್ಳಿರ್ದನುಪಮ
ಲೀಲೆಯೊಳೊಪ್ಪಿದನಭಂಗವಿಟ್ಠಲಭೃತ್ಯಂ॥೧॥

ವಚನ॥ ಅಂತು ಪೊಱಮಟ್ಟೊಂದು ಚಂದ್ರಕಾಂತ ಶಿಲಾತಲದೊಳ್ ಕುಳ್ಳಿರ್ಪುದುಮನತಿ ದೂರದೊಳ್

ಶಾ॥ ವ್ಯಾಯಾಮಶ್ರಮದಿಂ ಸಡಿಲ್ದವಯವಂ ಸ್ವೇದಾಂಬು ತಳ್ತಂಗಮ
ತ್ಯಾಯಾಸವ್ಯಥೆಯಂ ನಿರೂಪಿಸುವ ವಕ್ತ್ರಾಬ್ಜಂ ಸಮುತ್ಖಾತಕೌ
ಕ್ಷೇಯಂ ರಂಜಿಸುವೊರ್ಬ ವಿಕ್ರಮಭುಜಂ ಸಂರಂಭದಿಂ ಬರ್ಪುದುಂ
ಶ್ರೇಯಃಕಾಯನಿದಾವನೆಂದು ನರಪಂ ಸಂಪ್ರೀತಿಯಿಂ ನೋಡಿದಂ॥೨॥

ಎಂದು ಬಗೆಯುತ್ತೆ ನೋಡಲ್
ಮುಂದರಸಂಗಧಿಕ ಸೌಖ್ಯಮಿದಿರ್ವರ್ಪವೊಲಾ
ನಂದದೆ ನಲಿದೀಕ್ಷಿಸುತುಂ
ಬಂದಂ ಪುಷ್ಪೋದ್ಭವಂ ಮುದಶ್ರುಗಳೊಗೆಯಲ್ ॥೪॥

ವ॥ ಅಂತು ಪುಷ್ಪೋದ್ಭವಂ ಬಂದು ಪಾತಾಳದ್ವಾರದ ಚಂದ್ರಕಾಂತ ಶಿಲಾತಳದೊಳಿರ್ದ ರಾಜವಾಹನನಂ ಕಂಡು

ಚಂ॥ ನಯನದೊಳಶ್ರುವಾರಿ ಪುಳಕಂ ನಿಜದೇಹದೊಳುತ್ಸವಂ ಮನೋ
ಜಯದೊಳನೂನಕಾಂತಿ ಮುಖಮಂಡಲದೊಳ್ ಗುರುಭಕ್ತಿ ಚಿತ್ತದೊಳ್
ಪ್ರಿಯಮಖಿಳಾಂಗದೊಳ್ ನಲಿಯೆ ಸಿದ್ಧಮನೋರಥನಿಂದು ದೇವರಂ
ಘ್ರಿಯನೊಸೆದೀಕ್ಷಿಸಲ್ ಪಡೆದೆನೆಂದು ಮನಂಮಿಗೆ ಮೆಯ್ಯನಿಕ್ಕಿದಂ ॥೫॥

ಆನಲ್ಲಿಂ ಪೋದ ಬೞಿ
ಕ್ಕೇನಂ ಬಗೆದಿರ್ದಿರೆಲ್ಲರೆಲ್ಲಿಗೆ ಪೋದಿರ್
ನೀನೆಲ್ಲಿರ್ದಪೆ ಪೇೞೆಂ
ದಾ ನರಪತಿಕೇಳ್ದನಲ್ತೆ ಪುಷ್ಪೋದ್ಭವನಂ॥೧೦॥

ಮ॥ ಕಮಳಾನಂದಕರಂ ತಮೋವ್ರಜಹರಂ ಚಕ್ರಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪರಂ
ಸುಮನಃ ಪ್ರೀತಿಯುತಂ ಮಹೋದಯನುತಂ ಪೀತಾಂಬರಾಲಂಕೃತಂ
ನಮಿತಾಶಾಮುಖಶೋಭಿತಂ ಬಹಳದೋಷಾರಾತಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಷನಂ
ತಮಿತಪ್ರಾಭವಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯನುದಯಂಗೆಯ್ದಂ ಧರಾಧೀಶ್ವರಾ॥೧೨॥

ಶಾ॥ ಕಾಯಕ್ಲೇಶಮದೆನ್ನೊಳಾಗೆ ಜಗದೊಳ್ ಮರ್ಬುರ್ಬಿ ಮೈವೆರ್ಚಿದ
ನ್ಯಾಯಂ ಕೈಮಿಗಲೆನ್ನ ಕಾಂತನನಲಂಪಿಂ ಕೂಡಿದಳ್ ಪಶ್ಚಿಮಾ
ಶಾಯೋಷಿತ್ಕುಟಿಲಾತ್ಮೆಯೆಂದು ದಿವಸಶ್ರೀ ಬೈದು ಬೆಂಬತ್ತಿದಳ್
ಛಾಯಾಸಂಕುಳದಿಂದೆನಲ್ಕೆ ಪಡುವಲ್ ಮುಂತಾದುವೆಲ್ಲಾನೆೞಲ್॥೧೪॥  

ವಚನ॥ ಅಂತುದಯವಾಗಲೊಡಂ ನಿಮ್ಮಡಿಗಳಂ ನೋಡಲೃಸ್ಥಾನಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಬಂದು ಕಾಣದೆ ಸೆಜ್ಜೆವನೆಯಂ ನೋಡೆಯಲ್ಲಿಯುಂ ಕೃಣದೆ

ಉ॥ ಸಂಗಸುಖಕ್ಕೆ ಕೂರ್ತು ವನದೆವತೆಯೊಯ್ದಳೋ ಮೇಣ್ ಭುಜದ್ವಯಾ
ಲಿಂಗನದಾಸೆಯಿಂ ಖಚರಕಾಂತೆಯರೊಯ್ದರೊ ಯೌವನಕ್ಕೆ ಮೇ
ಣಂಗವಿಸಲ್ಕೆ ಕಿನ್ನರಿಯರೊಯ್ದರೊ ಮೇಣ್ ಕಡುಪಿಂ ನಿಶಾಟರೊಳ್
ಸಂಗರವಾಯ್ತೊ ಪೇೞೆನುತೆ ಚಿಂತಿಸುತಿರ್ದೆವಿಳಾಧಿನಾಯಕಾ॥೧೫॥

ಚಂ॥ ದಿಗಧಿಪರಂ ತೆರಳ್ಚುವೆವೊ ನಾಗನಿವಾಸದ ಶೇಷನಂ ಬರಲ್
ತೆಗೆವೆವೊ ಗೋತ್ರಪರ್ವತಮನಿರ್ಕಡಿ ಮಾೞ್ಪೆವೊ ಮೇಘಮಾರ್ಗಮಂ
ಬಗಿವೆವೊ ವಾರ್ಧಿಯಂ ಮುಳಿದು ಪೀರ್ವೆವೊ ಭೂಮಿಯನೆಯ್ದೆ ಪೋೞ್ವೆ
ವೊ ಬಗೆಮಿಗೆ ಪೇೞಿಮೆಂಬ ಕಡುಪಂ ತಳೆದಿರ್ದೆವಿಳಾಧಿನಾಯಕಾ॥೧೬॥

ಮ॥ ಸ್ರ॥ ಅತಿಕಾಯಂ ಸಾಹಸಾಂಕಂ ಮುಕುಳಿತಕರನೀರೇರುಹಂ ತೀವ್ರಚಿಂತಾ
ನ್ವಿತಚಿತ್ತಂ ಬದ್ಧವೇಣೀ ಜಟಿಲತನಭಯಂ ಸಂತತಂ ಕುಂಡಲಾಂದೋ
ಳಿತಕರ್ಣಂ ದಿವ್ಯತೇಜೋಮಯನಭಿನವರೂಪಂ ಲಸಚ್ಛೈಲಶೃಂಗ
ಸ್ಥಿತನಿರ್ದಂ ಛಾಯೆ ನೀರೊಳ್ ಪೊಳೆಯೆ ಪದಪಿನಿಂ ಕಂಡೆನಾಗಳ್ ನರೇಂದ್ರಾ ॥೩೬॥

ಶೃಂಗಾಗ್ರದಿಂ ನೆಲಕ್ಕೆ ಮ
ನಂಗುಂದದೆ ಬಿರ್ದು ಜೀವಮಂ ತೊಱೆವೆನೆನು
ತ್ತಂಗವಿಸಿ ಬೀೞುತಿರ್ದನ
ನಂಗೆಯ್ಯಿಂದಾಂತೆನೊರ್ವನಂ ನೃಪತಿಲಕಾ॥೩೭॥

ಭಾವಿಸೆ ಚಿಂತಾನಳನಿಂ
ಬೇವುದಱಿಂ ಪ್ರಿಯರ ಸಂಗದಿಂದಗಲ್ದು ಕರಂ
ನೋವುದಱಿಂದಡವಿಗಳೊಳ್
ಸಾವುದೆ ಲೇಸಲ್ತೆ ನೀತಿವಂತರ ಮತದಿಂ ॥೩೯॥

ಪಿತನೆಂಬುದನಱಿದತಿ ದುಃ
ಖಿತನಾದೆಂ ದೇಸೆಗೆಟ್ಟು ಮಚ್ಚಿತ್ತದೊಳೀ
ಕತೆಯಂ ಕೇಳ್ದವರಳ್ಳೆರ್ದೆ
ಧೃತಿಗುಂದದೆ ಬಲ್ಪುವಿಡಿದು ಸೈರಿಸದಪುದೇ॥೪೯॥

ಆ ಧನಿಕನಣುಗಿಯೀ ಪು
ಣ್ಯಾಧಿಕೆ ಪೆಂಪೆಸೆವ ಪೆಸರ ಹೇಮಪ್ರಭೆ ಬಿಂ
ಬಾಧರೆ ಲಾವಣ್ಯ ರಸಾಂ
ಭೋಧಿ ಕಳಾವತಿ ನೆಗೞ್ದ ಕನ್ಯಾರತ್ನಂ ॥೫೬॥

ಇವಳನುಱೆ ರತ್ನದತ್ತಂ
ವಿವಿಧಾಲಂಕಾರ ಸಹಿತಮೊಲವಿಂ ರತ್ನೋ
ದ್ಭವನೆಂಬ ಮಗಧ ನೃಪ ಸಚಿ
ವ ವರಂಗಿತ್ತಂ ಜಸಂ ಪದಿರ್ಮಡಿಸುವಿನಂ ॥೫೭॥

ವಚನ॥ ಅಂತು ರತನದತ್ತನೀ ಕನ್ಯಕೆಯಂ ರತ್ನೋದ್ಭವಂಗೆ ಕುಡಲಿರ್ವಗನ್ಯೋನ್ಯ ಸ್ನೇಹಂ ಕೈಮಿಕ್ಕಿರೆ

ಕಾಮನ ತೂಣೀರಂ ಸುಮ
ನೋ ಮಾರ್ಗಣಗರ್ಭದಿಂ ಮನಂಗೊಳಿಪಂತೀ
ಶ್ಯಾಮೆಗೆ ಗರ್ಭಂ ಮೆಱೆಯಲ್
ಕಾಮಿಸಿದಂ ಕಾಂತನೆಸೆವ ತನ್ನಯ ಪುರಮಂ ॥೫೮॥

ಹೇಮಪ್ರಭೆ ನೀಂ ಕೂಡುವೆ
ಕಾಮಾದ್ರಿಯೊಳಧಿಕನಪ್ಪ ರತ್ನೋದ್ಭವನಂ
ವಾಮೆ ಪದಿನಾಱು ವರ್ಷ
ಕ್ಕೀಮಾತಂ ನಂಬಿರೆಂದುದಾಕಾಶರವಂ॥೬೧॥

ವಚನ॥ ಅಂತಶರೀರವಾಕ್ಯಮಂ ಕೇಳ್ದುದಱಿನೀಕೆಯ ಮರಣಚಿಂತೆಯಂ ಬಿಡಿಸಿ ಕಾಮಶೈಲಕ್ಕೆ ಪೋಗಲೆಂದಿರ್ಪಾಗಳ್

ನೀರೊಳ್ ಬಂದ ಬೞಲ್ಕೆಯಿ
ನೋರಂತಿರೆ ಬೇನೆಮಸಗಿ ಹೇಮಪ್ರಭೆ ವಿ
ಸ್ತಾರದಿನಾಗಳ್ ಪಡೆದಳ್
ವಾರಿಜಸಖನಂತಿರೆಸೆವ ಪುತ್ರನನೊಲವಿಂ॥೬೨॥

ಇನ್ನುಸಿರ್ವುದೇನೊ ತತ್ಸುತ
ನನ್ನೋಡಲ್ ಪಡೆದಳಿಲ್ಲ ಪಾಪಿಷ್ಠೆಯೆನ
ಪ್ಪೆನ್ನಯ ಕಯ್ಯೊಳ್ ಕುಡಲಾಂ
ಬೆನ್ನೀರ್ಗೆಂದೊಂದು ಪುಱವನರಸಲ್ ಪೋದೆಂ॥೬೩॥

ನನ್ನಿಯ ಬಸಿರಂ ತುಂಬಿ
ತ್ತೆನ್ನರಸಂ ಬಾರನೆಪಂದು ಶಿಖಿಯಂ ಪುಗುವಳ್
ತನ್ನಮನದುರಿಗೆ ಸೈರಿಸ
ದಿನ್ನೇನಂ ಪೇೞ್ವೆನೆಂದು ಸುಱ್ರನೆ ಸುಯ್ದಳ್ ॥೬೬॥

ವಾರಣಮಂ ಕಂಡಂಜಿ ಮ
ಹಾರಣ್ಯದೊಳೀಕೆ ಬಿಸುಟುಪೋದ ಕುಮಾರಂ
ಕಾರಣದೊಳಿಲ್ಲಿಗೆಯ್ದಿದೆ
ನಾರಯ್ಕಲ್ ನಿಮ್ಮ ಪುತ್ರನೆಂದೆಱಗಿರ್ದೆಂ॥೬೮॥

ಚಂ॥ ಮನಸಿಜಮತ್ತವಾರಣಮೊ ಕಾಮನ ಕಾರ್ಮುಖಗೇಹಮೋ ಮನೋ
ಜನ ಕೃತಕಾದ್ರಿಯೋ ಕುಸುಮಬಾಣನ ಸಜ್ಜೆಯೊ ಕಂತುರಾಜನಿಂ
ಬಿನ ರತಿಶಾಲೆಯೋ ಮದನನೊಡ್ಡಿದ ಕಾಮುಕಕಂಠಪಾಶಮೋ
ನನೆಕೊನೆವೋದ ಮಾಮರನೋ ಪೇೞೆನೆ ರಂಜಿಸಿದತ್ತು ಮಾಮರಂ॥೮೬॥

ನಯನಂ ಮಾಡಿದ ಪುಣ್ಯವೆಂತುಟೊ ನಿಜ ಶ್ರೀಪಾದವಂ ಕಂಡೆನೆ
ನ್ನಯ ಜನ್ಮಂ ಸಫಲಕ್ಕೆ ಬಂದುದು ಸಮಸ್ತೋರ್ವೀತಳಂ ಕೈಗೆ ನಿ
ಶ್ಚಯದಿಂ ಸಾರ್ದುದೆನುತ್ತೆ ಭಕ್ತಿಭರದಿಂ ಮೆಯ್ಯಿಕ್ಕಿರಲ್ ತಮ್ಮನಂ
ಪ್ರಿಯದಿಂ ಮನ್ನಿಸಿದಂ ನೃಪಾಲತಿಲಕಂ ಶ್ರೀ ಮಾಗಧೋರ್ವೀಶ್ವರಂ॥೧೩೨॥

ಕೃತಜ್ಞತೆಗಳು.
ಗದ್ಯಾನುವಾದಕ:
ವಿದ್ವಾನ್  ಜಿ. ಆರ್. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್
ಪ್ರಕಾಶನ:
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು
ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆ,  
ಬೆಂಗಳೂರು-೫೬೦೦೧೮.